THỦ TỤC MÔI TRƯỜNG KHI XÂY DỰNG HOẶC CẢI TẠO NHÀ MÁY TRONG KHU CÔNG NGHIỆP

1. Giới thiệu chung

Khi đầu tư xây dựng mới hoặc cải tạo, mở rộng nhà máy trong khu công nghiệp (KCN), doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện đầy đủ các thủ tục môi trường theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường và các nghị định hướng dẫn.
Các thủ tục nhằm đảm bảo nhà máy đáp ứng yêu cầu về kiểm soát ô nhiễm, quản lý chất thải, vận hành an toàn và tuân thủ pháp luật.

2. Căn cứ pháp lý về môi trường áp dụng cho nhà máy trong KCN

2.1. Luật và nghị định

Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 (72/2020/QH14);
Luật sửa đổi bổ sung một số điều của 15 Luật trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường năm 2025 (146/2025/QH15)
Nghị định 08/2022/NĐ-CP của Chính phủ về việc quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường;
Nghị định 05/2025/NĐ-CP sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định 08/2022/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Bảo vệ môi trường;
Nghị định 48/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 08/2022/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 05/2025/NĐ-CP.

2.2. Thông tư hướng dẫn

Thông tư 02/2022/TT-BTNMT: Quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.
Thông tư 07/2025/TT-BTNMT: Sửa đổi thông tư 02/2022/TT-BTBNMT hướng dẫn Luật Bảo vệ môi trường;
Thông tư 09/2026/TT-BNNMT: Sửa đổi thông tư 02/2022/TT-BTBNMT hướng dẫn Luật Bảo vệ môi trường được sửa đổi bởi Thông tư 07/2025/TT-BTNMT.

3. Các thủ tục môi trường bắt buộc khi xây dựng hoặc cải tạo nhà máy

3.1. Đánh giá tác động môi trường (ĐTM)

Khi nào phải làm ĐTM?

Các dự án sau thuộc diện phải lập ĐTM:

Nhà máy mới trong KCN có công suất trung bình – lớn.
Nhà xưởng sản xuất có nguy cơ ô nhiễm (hóa chất, cơ khí, dệt nhuộm, thực phẩm, mạ điện…).
Các dự án mở rộng công suất từ 20% trở lên.

Hồ sơ gồm:

Thuyết minh dự án.
Bản đồ vị trí, mặt bằng tổng thể.
Công nghệ sản xuất – nhu cầu nguyên liệu.
Đánh giá nguồn phát thải và biện pháp xử lý.
Cam kết và chương trình quản lý môi trường.

3.2. Giấy phép môi trường (GPMT)

Giấy phép môi trường là gì?

GPMT là giấy phép hợp nhất thay thế các loại giấy phép trước đây như:

Xả nước thải vào nguồn nước
Xả khí thải
Quản lý chất thải nguy hại
Vận hành hệ thống xử lý

Dự án nào cần GPMT?

Nhà máy đang xây dựng và sắp đi vào hoạt động.
Nhà máy cải tạo, mở rộng có phát sinh nước thải, khí thải, chất thải rắn.
Các cơ sở nguy cơ ô nhiễm trung bình – cao theo Phụ lục IV của Luật BVMT 2020.

Hồ sơ xin GPMT:

Báo cáo đề xuất cấp phép môi trường.
Mặt bằng, sơ đồ thoát nước – khí thải.
Kết quả quan trắc hiện trạng.
Hồ sơ pháp lý dự án (quyết định chủ trương, thiết kế…).
Thông tin công nghệ xử lý.

3.3. Quan trắc môi trường tự động liên tục / định kỳ

Thực hiện theo quy định

2 lần/năm đối với nước thải, khí thải.
1 lần/năm đối với môi trường lao động.
1 lần/năm đối với chất thải rắn và chất thải nguy hại.

Hồ sơ báo cáo

Kết quả phân tích được chứng nhận VILAS.
Biểu đồ và đánh giá so với QCVN tương ứng.
Biện pháp khắc phục nếu có vượt chuẩn.

3.4. Báo cáo công tác bảo vệ môi trường định kỳ

Nội dung báo cáo hằng năm

Tình hình phát sinh và xử lý chất thải.
Hoạt động vận hành hệ thống xử lý.
Hồ sơ CTNH.
Các chương trình quản lý và giám sát môi trường.

4. Quy trình thực hiện thủ tục môi trường cho nhà máy trong KCN

Bước 1 – Khảo sát hiện trạng, đánh giá quy mô dự án

Bước 2 – Xác định loại thủ tục môi trường cần làm (ĐTM, BVMT, GPMT)

Bước 3 – Lập hồ sơ và trình phê duyệt

Bước 4 – Triển khai biện pháp bảo vệ môi trường

Bước 5 – Kiểm tra và nghiệm thu hệ thống xử lý

Bước 6 – Xin cấp giấy phép môi trường

Bước 7 – Thực hiện quan trắc – báo cáo định kỳ

5. Các hệ thống xử lý bắt buộc trong nhà máy

5.1. Hệ thống xử lý nước thải

Tách dầu
Bể sinh học
Bể lắng – khử trùng

5.2. Hệ thống xử lý khí thải

Cyclone
Lọc túi vải
Tháp hấp thụ – hấp phụ

5.3. Khu lưu chứa chất thải

Nhà kho CTNH tiêu chuẩn
Tem nhãn – nhật ký lưu kho
Vệ sinh chống tràn đổ

6. Kết luận

Các thủ tục môi trường cho nhà máy trong KCN là yêu cầu bắt buộc nhằm đảm bảo tuân thủ pháp luật, giảm thiểu ô nhiễm và duy trì hoạt động sản xuất ổn định. Việc chuẩn bị hồ sơ đúng – đủ và thực hiện theo quy trình sẽ giúp doanh nghiệp tránh rủi ro pháp lý và tối ưu vận hành.